طبقه بندی انواع عسل

طبقه بندی انواع عسل

انوع عسل به سه دسته کلی تقسیم می‌شوند و هر دسته نیز شامل عسل‌های مختلف می‌باشد. در ادامه طبقه بندی انواع عسل را به طور کلی بررسی می‌کنیم.

همان طور که گل‌های مختلف دارای اندازه، رنگ، شکل و بو متفاوت هستند، عسل به دست آمده از شهد آن‌ها نیز با هم متفاوت است. از هر سه کیلوگرم شهدی که زنبورهای عسل از روی گل‌ها و گیاهان جمع آوری می‌کنند، حدود یک کیلوگرم عسل تولید می‌شود. این موضوع نشان دهنده ارزش غذایی بالای عسل است.

طبقه بندی انواع عسل :

عسل طبیعی و عسل ارگانیک :

عسل یک ماده غذایی غلیظ و شیرین است که توسط زنبورهای عسل بعد از تغذیه شهد گیاهان مختلف، تولید می‌شود. عسلی که پس از تغذیه زنبورهای عسل از شهد گل‌ها تشکیل می‌شود، کاملا طبیعی بوده و سرشار از مواد مغذی و ویتامین‌ها می‌باشد. عسل طبیعی سرشار از املاح معدنی و ویتامین‌های مختلف است. به همین دلیل می‌تواند تمام نیازهای غذایی را برطرف کند.

ساکاروز عسل‌های طبیعی در حالت استاندارد بین ۲ تا ۵ درصد است و در بعضی گونه‌ها به ۱۰ درصد هم می‌رسد. همواره باید به این نکته توجه داشته باشیم خواص فوق‌العاده‌ای که برای عسل ذکر می‌شود، متعلق به عسل‌های طبیعی است که حرارت غیرمجاز ندیده باشند. چرا که حرارت دادن عسل از خواص آن کم می‌کند.

طبقه بندی انواع عسل

عسل ارگانیک :

عسل ارگانیک عسلی است که زنبورهای عسل برای تولید آن از شهد گیاهانی تغذیه کرده‌اند که از هیچ گونه آفت کش و سموم شیمیایی در آن‌ها استفاده نشده است. تولید این گونه عسل‌ها بسیار پرهزینه است. به همین دلیل برای همه‌ی زنبورداران تولید آن امکان پذیر نیست. عسل ارگانیک دارای خواص درمانی فوق‌العاده‌ای بوده و از ارزش غذایی بسیار بالایی برخوردار است.

عسل تغذیه‌ای؛ طبقه بندی انواع عسل :

یکی دیگر از انواع عسل، عسل تغذیه‌ای است. این گونه عسل‌ها توسط زنبورهایی که علاوه بر تغذیه از شهد گل‌ها و گیاهان، با استفاده از تغذیه مصنوعی از شربت، شکر و شیرین کننده‌های مصنوعی که در اختیار زنبورها گذاشته می‌شود، به دست می‌آید.

عسل‌های تغذیه‎ای قطعا خواص و کیفیت عسل‌های طبیعی و ارگانیک را نداشته و ساکاروز آن بالای ۵ درصد است. متاسفانه این گونه عسل‌ها در فروشگاه‌های مواد غذایی به وفور یافت می‌شود و به دلیل قیمت پایین‌تر و مناسب‌تر از عسل‌های طبیعی و ارگانیک مورد استقبال عموم مردم قرار گرفته است.

عسل تقلبی :

هر گونه تغییر در ساختار عسل مانند افزودن اسانس و یا مواد دیگر به آن، تقلب محسوب شده و منجر به تولید عسل تقلبی می‌شود. عسل‌های تقلبی هم با کمک زنبور و هم بدون کمک زنبور تولید شده و در سطح جامعه توزیع می‌شوند. عسل‌هایی که ۱۰۰ درصد تقلبی هستند، از شیره میوه‌هایی مانند توت، خرما و … و یا مواد نشاسته‌ای و گلوکزی ساخته می‌شوند. این گونه عسل‌ها به هیچ وجه طعم و عطر عسل‌های طبیعی و خالص را ندارند. این نوع عسل‌ها مایعی شیرین شبیه به عسل هستند که از پخته شدن شکر، گلوکز تجاری، اسانس و … به دست می‌آیند و در تولید آن‌ها زنبور هیچ دخالتی ندارند.

عسل‌های تقلبی فاقد هر گونه ارزش غذایی و خاصیت درمانی هستند. بعلاوه برای سلامتی انسان زیان آور است. متاسفانه این نوع از عسل‌ها به دلیل قیمت بسیار ارزان مورد استقبال برخی از مصرف کنندگان قرار گرفته است.

عسل تقلبی

طبقه بندی انواع عسل بر اساس فصل تولید :

عسل بهاره :

عسل بهاره به عسلی گفته می‌شود که از تغذیه زنبورهای عسل در اواخر فصل بهار به دست می‌آید، مانند عسل مرکبات.

عسل پاییزه :

عسل پاییزه به عسلی گفته می‌شود که از اوایل فصل تابستان تا اواسط فصل پاییز از تغذیه زنبورهای عسل از شهد گیاهان صحرایی تولید می‌شود. مقدار برداشت این عسل نسبت به عسل بهاره کمتر است، مانند عسل آویشن.

طبقه بندی انواع عسل بر اساس منبع شهد گل :

یکی از طبقه بندی انواع عسل ، تقسیم بندی بر اساس تنوع شهد گل‌ها و گیاهانی است که زنبورهای عسل از آن‌ها تغذیه کرده اند. با توجه به این طبقه بندی به دو نوع تک گیاه و چند گیاه تقسیم می‌شوند.

عسل تک گیاه :

اگر در منطقه وسیع پوشش گیاهی خاصی غالب باشد، در نتیجه بیشترین شهدی که توسط زنبورهای عسل برای تولید عسل تغذیه می‌شود، مربوط به آن گیاه خاص است. حداقل هفتاد درصد از یک پوشش گیاهی خاص باید غالب باشد تا آن عسل، عسل تک گیاه نامیده شود. مانند عسل‌های کُنار که از استان‌های خوزستان و فارس برداشت می‌شود. همچنین عسل‌های مرکبات و بهار نارنج که از مناطق شمالی کشور برداشت می‌شوند. در این نوع عسل‌ها عطر و طعم گیاهی که زنبور عسل از شهد آن تغذیه کرده کاملا مشهود ومشخص است.

تشخیص این نوع عسل‌ها توسط افرادی که تخصص بیشتری در این زمینه دارند، امکان پذیر است. در سطح جهان بیش از سیصد نوع عسل تک گیاه به تولید رسیده است. با تنظیم زمان می‌توان در منطقه‌ای خاص حاوی یک نوع گیاه غالب، عسل تک گیاه تولید کرد. به این صورت که زنبورهای عسل بیشتر از گل مورد نظر تغذیه می‌کنند.

عسل تک گیاه

عسل چند گیاه یا مخلوط :

عسل‌های چند گیاه و یا مخلوط توسط زنبورهای عسلی تهیه شده اند که از شهد انواع مختلفی از گل‌ها و گیاهان تغذیه کرده اند و پوشش گیاهی خاصی در منطقه غالب نبوده است. این نوع عسل‌ها خواص گل‌ها و گیاهان مختلفی را شامل می‌شوند. به همین دلیل دارای خواص زیادی بوده و بسیار مقوی هستند.

عسل چند گیاه یا مخلوط در استان‌های کویری ایران مانند استان یزد به فراوانی وجود دارد.

طبقه بندی انواع عسل بر اساس رنگ :

رنگ عسل‌ها با یکدیگر متفاوت است و فقط به نوع شهدی که زنبور عسل از آن تغذیه کرده، بستگی دارد. برخی بر این باورند که عسل‌هایی که رنگشان تیره است، طبیعی تر بوده و دارای خواص بیشتری هستند. اما این باور کاملا نادرست است و به هیچ عنوان رنگ عسل نمی‌تواند معیار خوبی برای سنجش کیفیت و خلوص عسل باشد.

برای مثال عسل‌های مربوط به کاج و سرو رنگ تیره تری دارند. عسل آویشن رنگی متمایل به قرمز دارد. عسل اقاقیا شفاف و تقریبا بیرنگ است.

طبقه بندی انواع عسل بر اساس منطقه تولید :

عسل‌های تولید شده در نواحی و منطقه‌های مختلف بر اساس پوشش گیاهی و آب و هوای خاص آن منطقه‌ها با یکدیگر متفاوت اند و دارای رنگ، طعم و بوی مخصوص به خود هستند.

بعضی از عسل‌ها مختص به منطقه‌ای خاص هستند و بعضی دیگر در بیشتر مناطق برداشت می‌شوند. مانند عسل تولید شده از شهد گیاه گَوَن که در مناطق زیادی روییده می‌شود. اما عسل تولید شده از اُکالیپتوس در مناطق خاصی تولید و برداشت می‌شود.

طبقه بندی انواع عسل

در نوع دیگر از طبقه بندی انواع عسل ، عسل‌ها را به عسل مایع، عسل کریستالیزه، عسل شان و عسل با موم که مخصوص کندوهای بومی است تقسیم بندی می‌کنند. عسل مایع به صورت شیره است و رنگ آن به پوشش گیاهی منطقه‌ای که عسل در آن برداشت شده بستگی دارد. عسل طبیعی به مرور زمان کریستالیزه می‌شود. اما عسلی که به روش صنعتی تهیه می‌شود کریستالیزه نمی‌شود. عسل با موم معمولا به صورت تکه‌های خرد شده در ظرف‌های مخصوص قرار می‌گیرند و به فروش می‌رسند.

عسل غنی شده با انواع ویتامین‌ها :

امروزه اهمیت ویتامین‌ها بر همگان مشخص است. وجود مقادیر ویتامین‌ها حتی به مقدار کم برای سلامتی بسیار مفید است. مطالعات نشان داده ترکیب ویتامین‌های ساختگی با غذاها و فرآورده‌های طبیعی موجب جذب بهتر ویتامین‌ها می‌شود. به همین دلیل عسل غنی شده با انواع ویتامین‌ها فرآورده غذایی با ارزش بسیار است. این نوع عسل‌ها با مخلوط کردن عسل و انواع ویتامین‌ها ساخته می‌شود. 

عسل سمی؛ طبقه بندی انواع عسل :

بعضی از انواع عسل‌ها دارای ترکیباتی هستند که برای انسان‌ها و جانوران مسموم کننده و سمی می‌باشد. این نوع عسل‌ها عوارضی مانند سرگیجه، عدم تعادل، اسهال و استفراغ برای انسان به همراه دارند. اما مصرف این گونه عسل‌ها برای خود زنبورها سمی نبوده و زنبورهای عسل می‌توانند از آن تغذیه کرده و برای تولید موم استفاده کنند. عسل‌هایی که توسط زنبورهای عسلی که از شهد گل‌های سمی تغذیه کرده اند تولید شده، سمی می‌شوند و برای مصرف انسان‌ها مناسب نیستند. همچنین ممکن است بوییدن عسل سمی باعث ایجاد سرفه، عطسه و گیجی در انسان شود. از خوردن این گونه عسل‌ها باید خودداری نمود.

عسل سمی

عسل رادیواکتیو؛ طبقه بندی انواع عسل :

عسل رادیواکتیو از شهد گیاهانی به دست می‌آید که در خاک حاوی مقداری رادیوم رشد کرده اند. به همین دلیل با تغذیه زنبورها از شهد این گیاهان، مواد رادیواکتیو وارد عسل می‌شود. با قرار دادن فیلم‌های عکاسی مخصوص در اطراف ظروف عسل و یا استفاده از پرتو سنج‌ها این عسل‌ها قابل تشخیص و شناسایی هستند.

طبقه بندی انواع عسل بر اساس وضعیت فیزیکی :

عسل از نظر وضعیت ظاهری به دو نوع متبلور و یا روان تقسیم می‌شود. عسل‌ها بر اساس نوع گیاهی که زنبورهای عسل از شهد آن تغذیه کرده و محل نگهداری و یا زمان برداشت رس می‌زند. همچنین اگر میزان گرده عسل بیشتر باشد، عسل سریعتر رس می‌بندد.

کدام یک از انواع عسل بهتر است ؟

عسل‌ها بر اساس معیارهای مختلف طبقه بندی می‎شوند. حال این سوال پیش می‌آید که کدام نوع از عسل بهتر از سایر عسل‌هاست. عسل‌های ارگانیک و عسل‌های طبیعی خواص مشابه بسیاری دارند. اما اگر ویژگی خاصی از عسل مد نظر است، باید ویژگی‌های هر کدام از انواع عسل را بدانید. برای مثال عسل بهار نارنج موجب آرامش اعصاب شده و خواب شبانه را بهبود می‌بخشد. همچنین عسل کُنار در بهبود و درمان سریعتر زخم‌ها مؤثر است.

تشخیص عسل مرغوب :

برای تشخیص طبیعی و مرغوب بودن عسل فقط یک راه قطعی وجود دارد آن هم آزمایش عسل در آزمایشگاه تخصصی معتبر می‌باشد. این کار هزینه‌ی بالایی دارد و به عهده فروشندگان و تولید کنندگان عسل می‌باشد. روش‌های خانگی و حتی بررسی رنگ و غلظت و یا شکرک زدن عسل معیاری برای سنجش طبیعی بودن عسل محسوب نمی‌شود.

بسیاری از عسل‌های با مومی که در بازار موجود هستند مصنوعی بوده و پس از مصرف در معده هضم نمی‌شوند. به همین دلیل بهتر است عسل را با موم مصرف نکنید.

طبقه بندی انواع عسل بر اساس منطقه

برخی از افراد تصور می‌کنند که هرچه عطر و طعم عسل بیشتر باشد، آن عسل طبیعی‌تر است. اما این تصور کاملا نادرست است. همواره باید به این نکته توجه داشته باشید که عطر و طعم عسل به نوع گیاهانی که زنبورهای عسل از شهد آن‌ها تغذیه کرده اند بستگی دارد. متاسفانه برخی از سودجویان با اضافه کردن اسانس به ترکیبات عسل عطر و طعمی مصنوعی ایجاد می‌کنند.

عده‌ای تصور می‌کنند هرچه رنگ عسل تیره‌تر باشد، عسل طبیعی‌تر است. اما این باور نادرست است. رنگ عسل با توجه به فصل تولید و گیاهانی که زنبورها از آن‌ها تغذیه کرده اند، متفاوت است. عسل‌های طبیعی از رنگ بسیار روشن و شفاف تا زرد متمایل به قهوه‌ای یافت می‌شوند.

یکی دیگر از باورهای اشتباه درباره تشخیص عسل طبیعی، میزان غلظت عسل است. برخی تصور می‌کنند عسل غلیظ طبیعی و عسل رقیق تقلبی است. اما باید بدانید میزان آب و رطوبت عسل‌های مختلف با یکدیگر متفاوت است. مثلا عسل‌های تولید شده در فصل تابستان رقیق‌تر و عسل‌های برداشت شده در فصل زمستان غلیظ ترند.

نکاتی که هنگام خرید عسل باید به آن‌ها توجه داشته باشید :

  • عسل را از فروشگاه‌ها و فروشندگان معتبر و یا از زنبورداران مطمئن تهیه نمایید.
  • به هیچ وجه عسلی که فاقد نام و نشان و برچسب است خریداری نکنید.
  • عسلی را تهیه کنید که دارای نشان‌های استاندارد و تاییدیه‌های لازم باشد.
  • توجه داشته باشید میزان غلظت عسل نشان دهنده طبیعی و یا تقلبی بودن آن نیست.
  • در نظر داشته باشید که رس بستن عسل دلیل بر تقلبی بودن آن نیست.
  • به فاکتورهایی مانند ساکاروز که در برگه آنالیز و یا برچسب محصول مشخص شده است توجه داشته باشید.
  • نتیجه آنالیز عسل و تاییدیه‌های آن تعیین کننده کیفیت عسل است.

عسل طبیعی و عسل ارگانیک دکتر بیز :

عسل طبیعی دکتر بیز اولین عسل با نشان استاندارد در ایران می‌باشد. این عسل کاملا طبیعی بوده و با ساکاروز زیر ۵ درصد سرشار از ترکیبات مفید برای سلامت بدن است.

برای کسب اطلاعات بیشتر و تهیه عسل طبیعی دکتر بیز اینجا کلیک کنید.

عسل ارگانیک دکتربیز دارای نشان تاییدیه انجمن دیابت کل کشور و نشان استاندارد می‌باشد. این عسل با ساکاروز زیر ۲ درصد یکی از کمیاب‌ترین گونه‎های عسل طبیعی و خالص در کشور می‌باشد. این عسل ارگانیک با کمترین میزان حرارت تصفیه و بسته بندی شده است. به همین دلیل تمام املاح، مواد معدنی و ویتامین‎‌های مفید در عسل بکر کوهی دکتر بیز حفظ شده است.

برای مشاهده اطلاعات بیشتر و تهیه عسل ارگانیک دکتر بیز اینجا کلیک کنید.

در صورت تمایل برای پیوستن به صفحه اینستاگرام ما اینجا کلیک کنید.

اگر خواندن مقاله « طبقه بندی انواع عسل » برای شما مفید بود آن را از طریق آیکون‌های زیر با دیگران نیز به اشتراک بگذارید و نظر خود را در زیر برای ما بنویسید.

5 دیدگاه برای “طبقه بندی انواع عسل

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *